स्फुट


Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/sontakke/public_html/aajachasudharak.in/wp-content/themes/twentyfourteen/content.php on line 31

आपल्या शहरात आणि महानगरात मलशुद्धीकरणासाठी वापरण्यात येणारी प्रणाली अतिशय खर्चिक, अशास्त्रीय व अपुरी आहे. आपल्या घरातील संडासच्या टाकीत येणारे पाणी शेकडो मैलांवरून पाईप लाईनने आणलेले असते आणि त्याला निर्जंतुक करण्यासाठी बराच खर्चही केलेला असतो. संडासातून बाहेर पडणारे पाणी ९९.९% शुद्ध असते, केवळ ०.१% मल धुण्यासाठी आपण इतक्या पाण्याची नासाडी करतो. कार्ल मार्क्सने आपल्या सुप्रसिद्ध ‘भांडवल’ ह्या १८६७ साली प्रकाशित झालेल्या ग्रंथात लिहिले आहे की “मानवी विष्ठा शेतीसाठी अतिशय मौल्यवान आहे. भांडवली अर्थव्यवस्थेत त्याची प्रचंड प्रमाणावर नासाडी करण्यात येते. उदा. लंडनमध्ये राहणाऱ्या ४५ लाख नागरिकांच्या विष्ठेचा काहीच उपयोग न करता ती सरळ थेम्स नदीत सोडण्यात येते, तीही त्यावर प्रचंड खर्च करून.” अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष टेड रूझवेल्ट ह्यांनीही १९१० साली अशाच अर्थाचे विधान केले होते. ह्या दोन्ही विचारवंतांचा हा बहुमुल्य विचार आजही जगभरातल्या साम्यवादी व भांडवलशाहीवादी देशांनी गटाराच्या पाण्यात सोडून दिलेला दिसतो.

स्रोत:– जल, थल, मल , गांधी शांती प्रतिष्ठान, 2016